En Fa   

پرورش ماهیان خاویاری

بازگشت

در اوایل سال 1388، پرورش ماهیان خاویاری در قالب طرح احیای ماهیان خاویاری دریای خزر، در استان گیلان و با کمک انستیتوی تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری شهید دادمان به صورت پایلوت آغاز گردید.  طرح توسعه پرورش ماهیان خاویاری شرکت در 2 فاز به شرح ذیل در مرحله برنامه ریزی و انجام مطالعات توجیه فنی – اقتصادی می باشد:
فاز اول : تولید 500 تن گوشت و 15 تن خاویار (انجام شده)
فاز دوم : تولید 1000 تن گوشت و 30 تن خاویار (در حال مطالعه)

ماهیان خاویاری میلیون‌ها سال است که بر روی کره زمین زندگی می‌کنند. یکی از خاستگاه اصلی این ماهیان دریای خزر (کاسپین) در شمال ایران می‌باشد و البته به شکل پراکنده در برخی نقاط اروپا و آمریکا نیز یافت می‌شدند. ارزش بالای این‌ ماهیان بدلیل تخمک این ماهی می‌باشد که با نام خاویار معروف می‌باشد. در حوزه پرورش ماهیان خاویاری شرکت کاسپین کیان پاد از اواخر دهه 80 با به‌گزینی چند مرحله‌ای، 2000 عدد فیل‌ماهی را انتخاب و علامتگذاری تمامی آنها را جهت پرورش و استحصال خاویار به انجام رسانید و در حال حاضر دارای یک ذخیره ژنتیکی ارزشمند است. لذا در راستای توسعه این بخش ضمن افزایش تعداد ماهیان در سنین مختلف، اقدام به احداث مجتمع تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری استان گیلان (کد سایتس G10 و G11) و احداث فاز اول سایت پرورش ماهیان خاویاری لاریم استان مازندران در کنار دریای خزر نمود.
از اهداف شرکت در این بخش می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

 
معرفی خاویار
خاویار تخمک عمل‌آوری شده ماهیان خاویاری (استورژن) میباشد و علیرغم این‌که به تخمک گونه‌های بسیار زیادی از آبزیان واژه خاویار اطلاق می‌شود، کارشناسان معتقدند تنها تخمک این گونه به عنوان محصول خاویار شناخته می‌شود. خاویار تاسماهیان یکی از گرانبهاترین و لوکس‌ترین غذاها در سطح جهان می‌باشد. گرانترین نوع آن خاویار استحصال شده از گونه فیل ماهی می‌باشد که رقم ممتاز آن را با برند تجاری امپریال در جهان عرضه می‌کنند. بعد از فیل ماهی به‌ترتیب خاویار ماهیان قره‌برون، چالباش، شیپ و اوزون برون قرار دارند. البته این گونه‌ها مختص به ایران بوده و خاویار گونه‌های تاسماهی سفید و سیبری که در اروپا و آمریکا گونه غالب پرورشی را تشکیل می‌دهند نیز از ارزش و شهرت جهانی برخوردارند.
 
 
گونه های ماهیان خاویاری
 
فیل ماهی      Huso huso
فیل ماهی پادشاه ماهیان خاویاری است. بزرگترین ماهی آب شیرین جهان که دارای عمری طولانی می باشد. بهترین و با کیفیت‌ترین نوع خاویار مربوط به فیل ماهی می‌باشد. خاویار فیل ماهی که به بلوگا معروف است، از جمله گران‌ترین مواد غذایی جهان محسوب می‌شود و طرفداران زیادی در بین دوستداران خاویار دارد.


اوزون برون       Acipenser stellatus
اوزون برون کوچک‌ترین گونه در بین ماهیان خاویاری دریای خزر است. اوزون برون به خاطر پوزه بلندی که دارد، ظاهری منحصر به فرد داشته و به دلیل همین پوزه بلند اوزون برون نام گرفته است. خاویار این ماهی سوروگا نام داشته و از لحاظ اندازه دانه از بقیه انواع ریزتر است ولی طعم بسیار دلچسبی دارد. 
 

تاسماهی ایرانی یا قره برون  Acipenser Persicus
از بین پنج گونه تاسماهیان دریای خزر، سه گونه که به خاویار آسترا مشهورند عبارتند از تاس ماهی ایرانی، تاس ماهی روسی و شیپ. تاس ماهی ایرانی فراوانترین گونه ماهیان خاویاری حوضه جنوبی دریای خزر است و به همین علت به تاس ماهی ایرانی شهرت یافته است. در حال حاضر بیشترین ذخایر این ماهی در جنوب شرقی دریای خزر یافت می شود و بیشترین تخم‌ریزی این ماهی در فصل بهار صورت می‌گیرد. نرهای این گونه در سن 11 – 8 سالگی و ماده در 16-10 سالگی به بلوغ می رسند میانگین تولید خاویار این ماهی با افزایش سن بیشتر می‌شود و مقدار آن بر اساس فصول سال نیز متفاوت است. بطور متوسط از هر تاس ماهی ایرانی حدود 4.5 کیلو خاویار بدست می آید .
خاویار قره برون تنوع رنگی بیشتری نسبت به بقیه گونه ها دارد و طیف رنگی آن از خاکستری تیره تا روشن و در موارد نادری، رنگ طلایی را در بر می‌گیرد. خاویار آسترای ایرانی یا قره برون از جمله مشهورترین و پرطرفدارترین انواع خاویار در جهان می‌باشد.
اندازه دانه خاویار آسترا از بلوگا ریزتر و از سوروگا درشت تر است.
 

تاس ماهی روسی یا چالباش  Acipenser gueldenstaedtii
این گونه از تاس ماهیان دریای خزر عمدتاً در بخش های شمالی دریا زیست می کند و وابستگی زیادی به رودخانه ولگا و اورال دارد، اما در مناطق جنوبی نیز یافت می شود. در شمال دریای خزر ماهیان جوان این گونه در عمق 2 تا 5 متری زندگی می‌کنند اما ماهیان بزرگ در آبهای جنوبی دریای خزر محدوده عمقی 2 تا 130 متری را ترجیح می‌دهند. این ماهی جهت تخم ریزی در رودخانه ولگا، اورال و کورا در شمال و رودخانه سفیدرود در جنوب دریای خزر وارد می شود.
مهاجرت‌های این ماهی جهت تولید مثل در فصول بهار و پاییز انجام می شود و اوج تخم ریزی آن در دمای 21 تا 25 درجه سانتیگراد صورت می گیرد. میانگین خاویاردهی تاس ماهی روسی یا آسترای چالباش حدو 3.5 کیلوگرم است .
خاویار این ماهی نیز تحت نام خاویار آسترا عرضه می شود.


شیپ یا تاس ماهی شکم برهنه  Acipenser nudiventris
تاس ماهی شیپ در دریای ، سیاه و خزر زندگی می کند .پراکنش این ماهی در دریای خزر یکنواخت نمی باشد. در شمال دریای خزر، شیپ برای تخم ریزی بندرت به رودخانه ولگا وارد می‌شود و رودخانه اورال را ترجیح می‌دهد. این ماهی در اعماق 11 تا 25 متری با دمای آب 3 تا 14 درجه زیست می‌کند. ذخایر این گونه از تاس ماهیان در آب های روسیه، آذربایجان و ترکمنستان به حداقل خود رسیده و تجارت خاویار آن ممنوع می‌باشد. در ایران سالانه چند میلیون بچه ماهی شیپ بطور مصنوعی تکثیر و جهت تقویت ذخایر طبیعی دریای خزر، رهاسازی می شود.
زمان تخم‌ریزی این ماهی در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و در دمای آب حدود 10 درجه سانتیگراد است نرهای این گونه در سن 9-12 سالگی و ماده ها 11 تا 16 به بلوغ می رسند .
میانگین خاویار استحصالی از شیپ حدود 4.8 کیلوگرم است .


سیبری    Acipenser baerii
ماهی خاویاری سیبری بومی ایران نیست. این نوع ماهی در آب سرد و شیرین رودخانه ها زندگی میکند به طور گسترده‌ای در رودخانه اوب و لینا سیبری زیست میکنند. در کشورهای اروپایی جهت استحصال خاویار پرورش داده میشوند. خاویار آن به بری معروف است و دارای طعم و مزه مطلوبی می‌باشد.
 
 
انواع خاویار (تجاری و بسته‌بندی)
خاویار ماهیان خاویاری براساس گونه ماهی، قطر، قوام، رنگ، طعم و بوی خاویار درجه‌بندی می‌شود. در برخی فروشگاه‌های معتبر عرضه خاویار نیز براساس تجربه کارشناسان و شناخت مشتری و بازار برخی طبقه‌بندی‌های اختصاصی نیز ارائه می‌گردد. به طور کل براساس مواردی که در بالا ذکر شد یک عرف بین‌المللی برای طبقه‌بندی خاویار استحصال شده از ماهیان خاویاری وجود دارد ولی تاحدودی این دسته‌بندی براساس تجربیات شخصی و توافق خریدار و فروشنده متغیر می‌باشد.
  باارزش‌ترین و گران قیمت‌ترین نوع خاویار می‌باشد که دارای بزرگترین قطر و رنگ روشن می‌باشد و به خاویار طلایی نیز مشهور می‌باشد و از ماهیان بزرک‌تر تهیه می‌شود. قطر بیش از 3 میلی‌متر و از نظر قوام نیمه سفت تا خیلی سفت می‌باشد.
  این نوع خاویار با قطر دانه‌بندی درشت (بیش از 3 میلی‌متر) و کیفیت مناسب و رنگ روشن در درجه‌بندی بالاتری نسبت به خاویار سلطنتی قرار می‌گیرد. 
  خاویار سلطنتی با قطر کمتر (2.9 میلی‌متر) و درجه رنگ کمتر نسبت به عالی و امپریال قرار دارد.
 
  این خاویار با سایز ریزتر (بین 2.7 تا 2.9 میلی‌متر) و رنگ تیره‌تر در آخرین رتبه درجه‌بندی خاویارها قرار می‌گیرد. معمولاً خاویارهای با سایز کم و رنگ تیره در این گروه قرار دارند.
  

بسته بندی
محصولات این شرکت در بسته بندی های ظروف شیشهای، پلاستیکی و فلزی و بنابر درخواست مشتری قابل عرضه می باشد.
ظروف شیشه ای: 50 گرمی
ظروف فلزی:10، 30، 50، 100، 125، 250، 500، 1000 و 2000 گرمی
ظروف پلی اتیلنی: 500، 1000 و 2000 گرمی


 کنترل کیفی و مستندسازی
کارشناسان این شرکت از مرحله دریافت لارو کلیه فعالیت های رفتاری و تغذیه ای ماهی ها را تا برداشت ماهی و استحصال خاویار با قابلیت ردیابی مستندسازی می نمایند.
همچنین عملیات آماده سازی خاویار نیز در مراکز دارای استانداردهای بین المللی که دارای کد EC و   CITESمی باشند و تحت نظر ماهرترین خاویارسازهای ایرانی انجام می پذیرد. این شرکت با کد 527 در سازمان سایتس جهانی ثبت و مجوز فروش انواع خاویار پرورشی تولید مزارع خود را دارا می باشد.

ما متعهد به ارائه خاویار اصیل بلوگای ایرانی با کیفیت برتر به شما می باشیم.